GETXO LAGUNKOIA:

Adinekoentzako hiri lagunkoia.

Getxo Lagunkoia Getxoko Udalaren zeharkako ekimen bat da, udalerria adinekoentzako eta, hedaduraz, herritar guztientzako hiri-ingurune lagunkoia, integratzailea eta irisgarria bihurtzera bideratua. Proiektuaren helburua da 60 urtetik gorako adinekoen osasun-, segurtasun- eta partaidetza aktiboko aukerak optimizatzea, eta gaur egun biztanleriaren heren bat dira dagoeneko.

GETXO LAGUNKOIA BERRIAK

Urri eta azaro hilabeteetan zehar, Udalak bultzatutako Getxo Lagunkoia programak, adinekoentzako hiri lagunkoia eraikitzeko helburua duenak, hainbat foku-talde abian jarriko ditu. Talde horiek adin, auzo, genero, jatorri eta errealitate desberdinetako pertsona boluntarioek osatuko dituzte, joan den ekainean abian jarritako etapa berriari jarraipena emateko.

Taldeen helburua izango da identifikatutako gai batzuetan sakontzea, esperientzia eta ikuspuntu desberdinak ezagutzea, eta udalerrian dauden beharrak eta hobekuntza-aukerak ulertzea.

Getxo Lagunkoiaren etapa berriko lehen topaketak, joan den ekainaren 12an egindakoak, lehen begirada bat jasotzeko balio izan zuen hainbat alderdiri buruz, hala nola espazio publikoa, garraioa, etxebizitza, partaidetza, bizikidetza, aisia, kultura, zerbitzuak, komunikazioa eta bizitza betea garatzeko aukerak.

ZURE IRITZIA BEHAR DUGU. NOLA PARTE HARTU DAITEKE?

Orain, Udalak herritarrak parte hartzera animatzen ditu, ekarpen gehiago txertatzeko asmoz. Ekarpen horiek, aurreko saioan lortutako informazioarekin eta prozesuaren beste fase batzuekin batera, Getxoko lagunkoitasunaren diagnostiko berria egiteko oinarri izango dira.

PARTE HARTZEKO BI MODU:

1. Foku-talde batean modu aktiboan parte hartzea

Lehen taldea urriaren 9an izango da, 60 eta 75 urte bitarteko pertsonentzat zuzenduta; bigarrena, hilaren 16an, 75 urtetik gorakoentzat; eta hirugarrena, urriaren 23an, udalerriko elkarte eta erakundeentzat. Hiru taldeen ordutegia 10:00etatik 12:00etara izango da, Villamonteko Kultur Aulki Liburutegian (Algorta). Interesdunek estekako formularioaren bidez eman beharko dute izena https://labur.eus/9zkwhidk edo zahartzea@getxo.eus helbide elektronikoan eskatu, jaiotza-data emanez.

2. Minutu gutxi batzuk hartuko dizkizun inkesta erraz bat betez ondorengo estekan.

Biztanleriaren zahartze-prozesua XXI. mendeko erronka nagusietako bat da herrialde garatuentzat.

Jaiotza-tasa jaisteak eta bizi-itxaropena handitzeak, osasunaren hobekuntzarekin eta ohitura osasungarrien hedapenarekin batera, adineko pertsonen kopuruaren gorakada garrantzitsua ekarri dute.

Zehazki, Bizkaian 65 urtetik gorako biztanleria bikoiztu egin da azken urteotan. Eustaten arabera, 10 pertsonatik ia 4 adin-tarte horretakoak izango dira 2050ean. Erreferentzi estatistiko guztiek bat datoz Euskadik Europako profilik zaharrenetako bat aurkezten duela esatean.

Getxon 60 urtetik gorako biztanleria % 30etik gorakoa da, eta horrek Euskadik baino profil zahartuagoa adierazten du.

Getxo Lagunkoia / Getxo Amigable proiektua, adineko pertsonekkin eta udalerriaren planifikazio estrategikoarekin duena, modu zeharkarrean ulertu behar da; izan ere, zahartze aktiboaren eta adinekoekiko lagunkoitasunaren politikek zerikusia dute udalerriko helburu estrategiko gehienekin.

2016ko ekainean, Udalak bat egitea onartu zuen Hiri eta Komunitate Lagunkoien Dublingo Adierazpenarekin. Adierazpen horrek bat egiten du Adinekoentzako Hiri Lagunkoien Munduko Sarearen printzipio eta ekintzekin, zeina Osasunaren Mundu Erakundearen (OME) proiektu bat baita.

Ondoren, Getxo Euskadi Lagunkoia ekimenarekin bat egin zuen, Eusko Jaurlaritzak Euskadin lagunkoitasun mugimendu bat garatzeko sortutako ekimenarekin, gaur egun Euskal Autonomia Erkidegoan 60 udalerri baino gehiago dituena.

Era berean, Bizkaia adin guztietarako lurralde lagunkoia ekimenean parte hartzen du, Bizkaiko Foru Aldundiak sustatutako estrategian.

Azken batean, aurretik aipatutako guztia dela eta eta bere ezaugarriengatik (tamaina ertaina, biztanleriaren zahartze nabarmena eta politika publikoak kudeatzeko ekimen berritzaileetan izandako ibilbide parte-hartzailea), Getxo leku aproposa da zahartze aktiboko politikak garatzeko eta Adinekoentzako Hiri Lagunkoien Munduko Sarearekin bat egiteko bidea hasten duten beste udalerri batzuentzat erreferente izateko.

GETXO LAGUNKOIA 60 urtetik gorako pertsonen osasun-, partaidetza- eta segurtasun-aukerak bultzatu eta optimizatuko dituen udalerri bat eraiki nahi duen ekimena da, eta adinekoek gure biztanleriaren heren bat osatzen dute jada.

Proiektu hau OMEk (Osasunaren Mundu Erakundeak) sustatutako Adinekoentzako hiri lagunkoien Nazioarteko Sarearen (AFC) barruan kokatzen da, eta Eusko Jaurlaritzak gure testuingurura egokitu du "Euskadi Lagunkoia Sustraietatik" ekimenaren bidez, eta Foru Aldundiak "Bizkaia adin guztietarako lurralde lagunkoia" proiektuaren bidez.

Ibilbide luzeko eta etengabe hobetzeko prozesu bat da, eta honako fase hauek jasotzen ditu:

"Behetik gorako" metodologia da (Bottom-up); beraz, herritarren eta, bereziki, adinekoen partaidetza da proiektua eusten duen oinarria.

Beharrezkoa da adinekoek beraien alde positiboak eta ahuleziak identifikatzea, denen artean 8 arlo tematikoren inguruko hobekuntza-ekintzak proposatzeko:

Adinekoentzako Hiri Lagunkoien Munduko Sarea OMEk sustatutako proiektu bat da, egungo munduko biztanleriaren bi joera karakteristikori erantzuteko sortu dena: demografiaren zahartzea eta urbanizazio-prozesua. Mundu osoko udalerriak erakarri nahi dituen ekimena da, gehien bizi izan dutenen ongizateaz arduratzeko konpromisoa har dezaten.

"Getxo Lagunkoia" bezalako proiektu batean sartzeak "longebitatearen iraultzari" erantzukizunez aurre egitea dakar.

Une honetan Getxoko udalerria garrantzi handiko bi prozesu hauetan murgilduta dago, eta horiek oinarri hartuta ekimen mota honetan sartzeko beharra justifikatzen da:

A) Alde batetik, udalerriko biztanleriaren ia herenak 60 urte edo gehiago dituen errealitatea.

B) Eta bestetik, hiri-garapen jasangarri bat, oso kontzientziatuta dagoena etxebizitzarako, aparkalekurako eta mugikortasunerako sarbidea erraztuko duten politikak sustatzen.

Adinekoentzako hiri lagunkoiak bere egiturak eta zerbitzuak berrantolatzen ditu kalitate, segurtasun eta erosotasun ezin hobea eskaintzeko pertsona guztiei, haien gaitasunak alde batera utzita, horrela bizitza sozialaren arlo guztietan parte hartzea sustatuz.

Garrantzitsua da nabarmentzea Getxo udalerri lagunkoia egiteko, adin guztietarako diseinatutako udalerria izan behar duela, eta ez soilik adinekoentzako hobekuntzak lortzera bideratuta egon behar.

Bere ekintza nagusia foku-taldeak egitea datza, adinekoei elkarrizketak egiteko, beren hiriko alderdi positiboak eta negatiboak 8 ardatzen inguruan identia ditzaten:

Lehenengo hiru arloek (Aire zabaleko g espacioak eta eraikinak, Garraioa eta Etxebizitza) udalerriaren ingurune fisikoaren funtsezko ezaugarriak biltzen dituzte. Alderdi horiek eragin erabakigarria dute mugikortasun pertsonalean, segurtasunean, osasunaren sustapenean eta partaidetza sozialean.

1. Aire zabaleko guneak eta eraikinak

2. Garraioa

3. Etxebizitza

Hurrengo hirurek (Partaidetza soziala, Errespetua eta Gizarte-inklusioa eta partaidetza zibikoa eta enplegua) ingurune sozial eta kulturaleko hainbat elementu islatzen dituzte, pertsonen partaidetzan eta ongizate subjektiboan eragin handia dutenak.

4. Partaidetza soziala

5. Enplegua eta boluntariotza

6. Errespetua eta Gizarte-inklusioa

Azken bi arloetan (Komunikazioa eta informazioa eta Gizarte eta Osasun Zerbitzuak) dauden komunikazio- eta informazio-bide eta moduen azterketa egiten da, baita hiriarren eskuragarri dauden laguntza sozialeko eta osasuneko zerbitzuak adinekoek nola erabiltzen eta ezagutzen dituzten ere.

7. Komunikazioa eta Informazioa

8. Gizarte eta Osasun Zerbitzuak

BEHETIK GORAKO METODOLOGIA bat da, herritarren eta, bereziki, adinekoen partaidetza proiektu hau eusten duen oinarria delako. Behetik gorako agenteak (Bottom-up):

IKERKETA

1. Udalerriko bigarren mailako iturrien diagnostikoa egitea.

2. Ikerketa kualitatiboa garatzea.

EKINTZA

1. Talde Eragile bat sortzea (ANTOLAKETA ETA LIDERGOA).

2. Ekintza Plana egiteko partaidetza-foroak sortzea (PARTAIDETZA FOROAK, HERRITARREN TOPAKETAK, World Café).

9 FOKU-TALDE:

GENERO, ADIN ETA AUTONOMIA MAILAREN DIBERTSITATE OSOA ORDEZKATZEN DUTEN ADINEKOEK OSATUTAKO 8 TALDE.
ZAINTZAILEEN / GGEEN / ZAHARTZEAREKIN LOTUTAKO ZERBITZU-ENTITATEEN TALDE 1.

Irudia sakatuta gidaliburura sartzen da

DIAGNOSTIKOA

DIAGNOSTIKOA

Euskadi Lagunkoiaren diagnostikoa Euskadi Lagunkoia ekimenaren etengabeko hobekuntza-zikloaren lehen fasea da. Udalerri edo auzo batek bere biztanleriaren zahartzearen aurrean duen lagunkoitasun, irisgarritasun eta egokitzapen maila ebaluatzeko azterketa parte-hartzailea da.

Helburuak eta Ikuspegia

Ingurune fisiko eta sozialek adinekoen bizitza nola errazten edo zailtzen duten aztertzea.
Osasunaren Mundu Erakundearen (OME) Hiri Lagunkoien programaren jarraibideak jarraitzea.
Zahartze aktiboa eta autonomia pertsonala sustatzea.

Diagnostikoaren Faseak eta Tresnak

Datu-bilketa: Bigarren mailako iturriak, lagunkoitasun-galdetegiak eta adituei egindako elkarrizketak erabiltzen dira.
Herritarren partaidetza: Topaketak eta eztabaida irekiak egiten dira bizilagunekin eta adinekoekin.
Gida metodologikoa: Matia Institutuarekin garatutako Diagnostiko Gida aplikatzen da emaitzak egituratzeko eta ekintzak lehenesteko.

Irudia sakatuta gidaliburura sartzen da

EKINTZA PLANA

EKINTZA PLANA

Udal Ekintza Planaren faseak

Talde Sustatzailea: Tokiko talde bat sortzen da udalerriaren lagunkoitasun maila aztertzeko eta benetako beharrak detektatzeko, entzute aktiboaren bidez.
Diagnostikoa: Espazio publikoen, garraioaren, etxebizitzaren, partaidetza sozialaren eta komunitate-zerbitzuen egoera ebaluatzen da.
Ekintzen Diseinua: Herritarrek, gizarte-eragileek eta udalak adostutako proposamen zehatzak eta irtenbide praktikoak zehazten dira.
Inplementazioa eta Ebaluazioa: Hiri-ingurunean aurreikusitako aldaketak gauzatzen dira eta haien benetako eragina aldian-aldian neurtzen da auzokideen ongizatean.

EBALUAZIOA ETA ETENGABEKO HOBEKUNTZA

EBALUAZIOA ETA ETENGABEKO HOBEKUNTZA

Euskadi Lagunkoiaren ebaluazioa eta etengabeko hobekuntza Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) bultzatutako lagunkoitasun-zikloaren azken fase zirkularra da. Ez du plan bat epaitu edo ixtea bilatzen, baizik eta adinekoen eta udalen esperientzia parte-hartzailetik ikastea, udalerrietan egokitzapen-ziklo berri bati ekiteko.

Ebaluazioa: lortutako emaitzen eta arrakasten berrikuspena.
Etengabeko hobekuntza: ebaluatutako datuak hurrengo planaren abiapuntu gisa erabiltzea.

Funtsezko Printzipioak

Ikaskuntza: zer funtzionatzen duen eta zer aldatu behar den ikusteko balio du, kontrol burokratiko soil batetik haratago.
Partaidetza: adinekoen, kolektiboen eta tokiko teknikarien ahotsa integratzen du.
Malgutasuna: herri bakoitzaren benetako baliabideetara egokitzen da.