Getxo jaiak, Turismo
Data: 2026/5/1 - 2026/11/30
Ordutegia: Egutegiaren arabera
Tokia: Getxo
Jai horietan umeentzako jarduerak egiten dira, adibidez, Malakateko txokolatada tradizionala, puzgarriak, umeen erromeria eta jolasak askariarekin. Gainera, kontzertuak, herri-kirol tradizionalen erakusketak, esku-pilota txapelketak, herri-bazkariak, taloa egiteko tailerrak eta askoz ere gauza gehiago antolatzen dira.
Algortako Portu Zaharrean Corpus eguna ospatzea Getxoko tradizio zaharrenetarikoa eta berezienetarikoa da. Liturgiari dagokionez, Corpus eguna osteguna izan arren, Portu Zaharrean jaieguna igandean da, auzokideek errazago parte hartu dezaten. Egun horretan marinel-giro ospetsua izaten da, abuztuko auzoko jaietan ez bezala. Portu Zaharrean zehar prozesioa egiten da eta, gero, sardina-jan herrikoia, musika emanaldiek lagunduta.
Auzo- eta familia-giro handiko jaiak dira, eta auzoko jai-batzordeak antolatzen ditu. Ohiko jarduerak hauek dira: San Juan sua, haurrentzako jolasak eta txikienentzako joko tradizionalak. Arratsaldeak eta gauak girotzeko, herri-bazkariak (sardina-janak edo parrilladak) eta dantzaldiak egiten dira.
Aixerrotako paellak jaiaren jatorriaren istorioak argi uzten du lagun-topaketa txikia masa-fenomeno bihurtu daitekeela. Esaten dutenez, 1956ko uztailaren 25ean hasi zen dena. Getxoko hiru lagunek paella-lehiaketa txikia antolatu zuten Aixerrotako zelaietan, Aixerrota errota enblematikoaren ondoan. Lehenengo edizio horretan parte-hartzaile gutxi izan ziren, baina aire zabalean eta itsasoaren aurrean janaria prestatzeko ideia azkar sartu zen biztanleen buruan. Hasiera batean tokiko plan bat zena ziztuan hazi zen. 1960ko hamarkadan, Itxas Argia Elkarteak antolakuntzaren lekukoa hartu zuen eta ekitaldiari egitura formala eman zion. Denborarekin, lehiaketak «nazioarteko» izena irabazi zuen. Gaur egun, zenbait herrialdeko parte-hartzaileak erakartzen ditu eta urtero Andra Mariko zelaietan 30.000 pertsona baino gehiago biltzen dira.
Egun paregabearen erritoak: Paellak ez dira sukaldaritza-lehiaketa bakarrik, kode eta tradizio oso zehatzak ere badituzte:
Auzo- eta familia-giro nabarmena daukate, eta ekitaldi gehienak Santa Ana plazan egiten dira. Programak urtero tradizio finkoak bildu ohi ditu, zehazki, aire zabaleko saiheski-janak, tortilla-txapelketa eta sardina-jan herrikoiak. Halaber, haur-jokoak (txikigunea), ur-gerra, apar-jaia eta puzgarriak egoten dira. Euskal tradizioak ere badaude, hala nola herri-kirolen erakustaldiak, euskal dantzen erakusketak eta buruhandien kalejirak. Horrez gain, txapelketak egiten dituzte, xakea, 3x3 saskibaloia, musa eta txapel-jaurtiketa, besteak beste.
Algortako jai ospetsuenetarikoak dira eta San Ignazioren omenez egiten dira. Askotariko programa daukate, eta udalerrira txosnez, su artifizialez edota musika-dantzaldiez gozatzera datozen milaka lagun biltzen dituzte. Jai horien hasieran koadrilen desfilea egiten da. Udalerriko gazteak mozorrotuta ibiltzen dira lagun artean, desfilean, herriko jairik berezienen hasiera ospatzeko.
Romo auzoak Aingeruen Andre Mariaren egunean ospatzen ditu patroiaren jaiak. Antolatzen dituzten askotariko ekitaldiengatik eta gau-giro biziagatik famatuak dira. Pintxoak eta poteoa Aingeruen Andre Maria jaiei zaporea ematen diete eta, gainera, hainbat kontzertu eta dantzaldi ere eskaintzen dira. Horrez gain, zenbait jarduera daude, hala nola tabernetako pintxo-txapelketa, txistor-jana, kuadrillentzako olinpiar jokoak, euskal dantza tradizionalak, sardina-janak eta, igandean, tortilla-txapelketa.
Nekazari-azoka entzutetsu hori urtero abuztuaren 10ean egiten da Algortako San Nikolas eta Bihotz Alai plazetan. Azokan euskal baserrietako ohiko produktuak eskaintzen dira, adibidez, barazkiak, berdurak, gaztak, zezinak, gozoak, ogia eta artisautza-produktuak. Halaber, janari-postuak ere badaude eta hainbat produktu saltzen dituzte, hala nola txorizo-taloa, sagardoa, txakolina eta askotariko jakiak, trikitilari-,txistulari- eta dultzainero-taldeek kaleak girotzen dituzten bitartean. Jardunaldiari amaiera emateko, 20:00etan Biotz Alai Abesbatzak Muxikebarri kultur etxean emanaldia eskaintzen du.
Algortako Portu Zaharreko jaieguna San Nikolas Barikoa da (abenduak 6), baina eguraldia aproposagoa izan dadin eta marinel-tradizioa dela-eta, abuztu erdialdean (12aren inguruan) ospatzen dute, jardueretan parte hartzea eta horiez gozatzea errazagoa izan dadin. Jai horien kokalekuak xarma berezia ematen die. Ospetsuak dira euskal musika tradizionaleko emanaldiak, dantza herrikoak eta portuko txapelketak, hala nola donibane-zuhaitza eta jasoaldiak. Egunean zehar, plaza txikian giro herrikoia egon ohi da eta sardina-janak zein kultura-ekintzak egiten dira. Gauean, Portu Zaharreko kaleak kontzertuetako eta inguruko tabernetako musikarekin girotzen dira. Donibane-zuhaitzaz eta jasoaldiez gain, jaietako jarduera nagusia marmitako-txapelketa da. Tradizioa mahonez janztea zen, baina pijama eguna gisa ere ezagutzen da, bertaratutako asko hori janzten baitute egunean zehar. Datu bitxi gisa, jai horietan jaio zen kalimotxo edari famatua, kola-freskagarriaren eta ardo beltzaren arteko nahasketa. Zehazki, Portu Zaharreko 1972ko jaietan asmatu zuten getxoztar gazte batzuek. Kalimotxoaren sorrerari buruzko historia hemen aurki dezakezue.
Auzo horrek bere jaiak iraileko azken asteburuan ospatzen ditu, Mesedeetako Andra Mariaren ohorez. Jai horiek ekintza-egitarau aberatsa daukate, eta Getxoko auzo horren lasaitasuna ostiraletik igandera hankaz gora jartzen du. Herri osoa irteten da jaietara, adin guztietarako giroarekin. Barraskilo-txapelketa jada jaietako ekitaldi nagusi bihurtu da.
Hezetasun auzoko (Algorta) jaiak azaroan ospatzen dira, San Martin egunean. Uztaileko San Ignazio jaiak baino laburragoak izan ohi dira eta azaroaren 11tik (San Martin Toursokoaren egunetik) hurbilen dagoen asteburuan egiten dira. Ohiko jarduerak hauek dira: Bazkari herrikoiak eta auzoko parrilladak. Musika: Gaueko kontzertuak eta dantzaldiak. Musika-ikasleen kalejirak, dantza tradizionalak eta auzoko elkarteak antolatutako jarduerak. Haurrentzako kale-ikuskizunak, jokoak eta tailerrak.