Zahartze Aktiboko zerbitzuaren aurkezpena
Zahartze aktiboaren arloko udal-politika bideratzeaz eta garatzeaz arduratzen den zerbitzua da. Esku-hartze Komunitarioko unitateko kidea da, Gizarte Kohesioko Arloaren barruan.
Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) honela definitzen du zahartze aktiboa: “pertsonak nagusitzen diren heinean, bizi-kalitatea hobetzeko osasun-, parte-hartze- eta segurtasun-aukerak optimizatzeko prozesua. Ikuspegi horrek ongizate fisikoa, mentala eta soziala mantentzea du helburu”.
Adin-tarteen araberako banaketa:
- 60-69 urte: ~11.300 pertsona.
- 70-79 urte: ~10.100 pertsona.
- 80-89 urte: ~4.900 pertsona.
- 90 urte eta gehiago: ~1.270 pertsona.
- Guztira (60+): ~ 27.570 pertsona.
- Genero-arrakala progresiboa: 60-69 urteko tartean gizonen eta emakumeen arteko proportzioa orekatuagoa bada ere, 70eko hamarkadatik aurrera eta bereziki 80tik aurrera, emakumeen bizi-itxaropena handiagoa denez, emakumeak gehiengo argia dira.
- Zahartzea, batez bestekoaren aldean: 60 urtetik gorako biztanleriaren % 35 inguru lortzeak Getxo Bizkaiko eta Euskadiko egitura demografikorik helduena duen udalerrietako bat bihurtzen du, eta horrek eragin zuzena du gizarte-, osasun- eta toki-mugikortasuneko zerbitzuen eskaeran.
“Zahartze aktiboaren helburua da urteei bizitza eta kalitatea gehitzea, eta ez bizitzari urteak egoera txarrean gehitzea”
Osasunaren Mundu Erakundearen (OME) arabera, zahartze aktiboaren lau oinarri nagusiak honako hauek dira: osasuna (fisikoa eta mentala), parte-hartze soziala, segurtasuna eta babesa, eta bizitzan zeharreko etengabeko ikaskuntza.
Zahartze aktiboaren bidez, pertsonek bizitzan zehar beren ahalmen mental, sozial eta fisiko horri guztiari ahalik eta etekinik handiena ateratzea lortu nahi da. Alderdi horiek ahalbidetzen dute herritar guztiek gizartean parte hartzea, bakoitzak bere nahien, beharren eta aukeren arabera.
Zahartze aktiboaren helburu nagusia da adinekoen bizi-kalitatea, osasuna eta autonomia hobetzea, urteetan zehar ongizate fisiko, mental eta sozialerako aukerak optimizatuz.
Osasuna
- Zaintza fisikoa: Ariketa arina egitea eta ondo jatea.
- Ongizate mentala: Umore edo memoria arazoak prebenitzea eta tratatzea.
- Prebentzioa: Adinekoen ohiko gaixotasunak kontrolatzea.
Parte-hartzea
- Bizitza soziala: Familia eta lagunak ikustea.
- Komunitatea: Auzoko edo tokiko taldeen jardueretan laguntzea.
- Ekarpen soziala: Erabilgarria sentitzea eta gizartearen zati aktiboa izatea.
Segurtasuna
- Babesa: Abusuak edo tratu txarrak jasateko beldurrik gabe bizitzea.
- Ekonomia: Diru-sarrera edo pentsio egonkorrak izatea.
- Ingurunea: Etxe eta kale seguruak eta erabiltzeko errazak erabiltzea.
Etengabeko ikaskuntza
- Ikasketa: Irakurtzea, ikastaroak egitea edo teknologia erabiltzea.
- Adimen aktiboa: Memoria-jokoak egitea edo gauza berriak ikastea.
- Jakin-mina: Munduarekiko interesa mantentzea edozein adinetan.
Erakundeek, gizarte zibilak eta gobernuek oinarrizko helburutzat hartu behar dute zahartze aktiboa. Guztiek lan egin behar dute gizarteko nagusienen autonomia, ongizatea, produktibitatea eta osasuna bermatzeko. Funtsezkoa da zahartze aktiboa bultzatzen duten ekimenak babestea Osasun, Hezkuntza, Ekonomia, Etxebizitza, Justizia eta Garraio arloetatik.
Gizarteak zahartze aktibo eta osasungarriaren kultura babestu behar du, adinekoei honako hauek ahalbidetzeko eta emateko, besteak beste: osasun-arreta egokia, gizarte-laguntzak, etxebizitza duina, gizarteratzea eta adinekoentzako jarduerak garatzea. Ildo horretan, gizarteak aukerak eman behar dizkie adinekoei independenteak eta produktiboak izateko eta osasun onaz gozatzeko.
Zerbitzua erabil dezakete Getxoko udalerriko herritar diren 60 urtetik gorako pertsona guztiek. Salbuespen gisa, adin txikiagoko pertsonek ere erabili ahal izango dute, baldin eta erretiro-pentsio bat badute edo talde teknikoak baloratu beharreko egoera pertsonal jakin batzuk badituzte.
Intereseko informazioa
Adinekoentzako zerbitzu eta baliabideen gida
Getxoko Udalak prestatutako Baliabide eta Zerbitzuen gida berriaren helburu nagusia da Getxoko pertsona nagusienei hurbiltzea udal-esparruetatik, bai Udaletik bai udal-erakunde eta -elkarteetatik, sustatzen diren ekimenak, jarduera-programak eta kontaktuak. Gidak Zahartze Aktiboko arloko +60 dinamizazio-zerbitzuaren informazioa eta kokapena jasotzen ditu, baita telefono-zenbaki garrantzitsuak, helbide elektronikoak, posta-helbideak eta Getxon eskuragarri dauden gizarte-, kultura- eta bestelako arloetako zerbitzuen inguruko informazio orokorra ere.
Getxotik oinez: ibilbide osasungarriak
24 ibilbide osasungarri dituen liburuxka, egoera guztietarako eskuragarriak, udalerriko auzo eta txokoen artean.
Zahartze aktibo eta osasungarria, (Eusko Jaurlaritzaren esteka, Osasun Saila)