2025/11/10
Getxoko Hiri Antolamendurako Plan Orokor berriaren dokumentua behin betiko onartu da gaur ezohiko osoko bilkura batean, Udal Gobernuaren (EAJ/PNV eta PSE-EE) eta PPren aldeko botoekin eta EH-Bildu eta Elkarrekin Podemos-EPren aurkako botoekin. Datozen hamarkadetan Getxoren hazkundea bideratuko duen esparru estrategikoa onartu da, ingurune naturala, kohesio soziala eta udalerri gisa duen nortasuna zainduz. EH-Bilduk osoko zuzenketa aurkeztu du, eta atzera bota da.
Planaren ezaugarriak
Hainbat alditan adierazi den bezala, planak bere lau ardatz estrategikoei eusten die: 4.471 etxebizitza berri planifikatzea (horietatik 3.044 babestuak, hirutik bi); 14 hektarea balio erantsi handiko enpresa jarduera bultzatzeko eta talentua atxikitzeko; Azkorri Getxoko aktibo natural gisa babestea; eta parke eta hurbileko ekipamendu eta zerbitzu berriak sortzea 191.600 m²-ko espazio libreetan, bizi, lan egin eta gozatu ahal izateko Getxo bat sustatuz.
Planak hausnarketa, plangintza eta lan partekatuko prozesu luze bat amaitzen du, hamarkada bat baino gehiago iraun duena eta ordezkari publikoen, talde teknikoen eta herritarren belaunaldi desberdinak inplikatu dituena. Informazioa emateko, jendaurrean jartzeko, alegazioak jaso eta ebazteko hainbat fasetatik igaro da, eta herritarren proposamenak sartu ditu, aldeko txosten sektorial guztiak izateaz gain, Eusko Jaurlaritzaren Ingurumen Adierazpen Estrategikoa eta Kostaldeei, Aire Segurtasunari, Errepideei eta Trenbideei buruzko txostenak barne.
Onartutako planak:
• Lurzoru urbanizagarria murrizten du aurreko planarekin alderatuta (2 milioi m2 ez-urbanizagarri gisa sailkatzen ditu), beharrezkoa ez dena desklasifikatzen du eta birika berde bat sortzen du Getxorako. Aldi berean, Tosu, Muru edo Peña Santa Marina bezalako sektoreetan etxebizitzetarako behar adina lurzoru erreserbatzen du, bereziki babestua eta alokairuan.
• Enpleguaren ikuspegitik, planak horizonte berri bat irekitzen du, Martiturri jarduera berritzaile eta produktiboen polo gisa hartuta.
• Gizartearen ikuspegitik, eskaera historiko bati erantzuten zaio: Fadura eta kirol-zuzkidurak handitzea, beste 14 jarduketekin batera, hiri-irisgarritasuna hobetzeko, kaleak irekitzeko eta desnibelak konpontzeko.
• Hiri-lurzoruan integratutako 11 jarduketa eta bederatzi plan berezi biltzen ditu, Portu Zaharra, Geltokiko plaza edo Andra Mari inguruak bezalako eremu desberdinetarako. Zuzkidurarako 50 jarduketa ere aurreikusten ditu, “hiriko kirurgiarako”, defizit zehatzak inpaktu handirik gabe konpontzeko.
• Hiri-erabilerak malgutzen dira, lehendik dauden eraikinen baldintzak modernizatzen dira eta ondarea kontserbatzeko aukerak zabaltzen dira.
• Azkorri aktibo natural gisa zaintzen du; Algortan etxebizitza eskuragarria birgaitzearen, dentsifikatzearen eta indartzearen aldeko apustua egiten du eta Portu Zaharra presio turistiko eta espekulatibotik babesten du. Areetan, hiri-kalitatea mantentzen saiatzen da, bazterkerian erori gabe. Berdegune berriak sartzen ditu, espazio publikoak berreskuratzen ditu eta lokalak etxebizitza bihurtzen ditu irizpide sozialekin.
Eztabaida
Plangintza, Kudeaketa eta Hirigintza Diziplinako zinegotzi Álvaro Gonzálezek (EAJ/PNV) adierazi duenez, “plan honekin ez gara adreiluaz ari, aukeraz baizik. Gure gazteei beren etxebizitza hemen aurkitzen uztekoa, lurraldea eta etorkizuna hipotekatu gabe. Eta Martiturri izango da, halaber, Getxoko gazteek enplegua lortzeko aukera izango duten gunea, garraio-azpiegiturei eta metropoli-sare ekonomikoari lotuta. Ondarearen arloan, babes handiagoa bultzatzen da, baina tresna gehiago ere bai, jabeek birgaitzeko eta balioa galdu gabe mantentzeko aukera izan dezaten. Etxebizitza, ekoizpen eta zuzkidura arloak orekatzen ditu; paisaia eta ondarea babesten ditu; jasangarritasuna, mugikortasuna eta gizarte kohesioa integratzen ditu. Ez da alderdi baten plana, baizik eta Getxo bizirik, bizitzeko moduan eta orekatuta mantentzea bilatzen duen ahalegin kolektibo baten emaitza”.
Halaber, Gonzalezek adierazi duenez, “ez dugu perfektutzat saldu nahi. Badakigu zer muga dituen. Aldaketak egin beharko dira, lehentasunak berrikusi eta zaintza politikoa eta herritarra mantendu. Baina orain egin genezakeen okerrena paralisira itzultzea litzateke, “gehiago espero dezagun”-era. Guk baietz esaten diogu HAPO honi, Getxoren etorkizunerako planik onena dela uste dugulako. Plan horrek ez du inposatzen, koordinatzen baizik; ez du miraririk agintzen, baina metodoa eta ikuspena eskaintzen ditu. Plan jasangarria eta integratua da, etorkizunari perfektua ez dela existitzen jakitearen apaltasunez begiratzen diona, beharrezkoa denak ezin baitu itxaroten jarraitu”.
PPk adierazi duenez, “herritarrek PPri emandako botoa plan berri honetara lekualdatu da, herritarren eskaerei eta proposamenei erantzuten dielako. Adostasunaren eta parte-hartzearen emaitza den dokumentua da, eta gure proposamen asko jaso ditu. Era berean, Andra Mari Gure Lurraren Trinitarioen Parrokiaren proposamenak eta aparkalekuak sartzen ditu, eraiki daitekeen lekuetan etxebizitzak sortzea bultzatzen du, etab. ”.
EH-Bilduren ustez, HAPOk ez du herrialde-eredu berririk ekartzen, “ez du etxebizitza-politika eraginkorrik proposatzen (etxebizitzen eraikuntza masiboa sustatzen du, batez ere etxebizitza libreak eta hiriguneetatik kanpokoak), ez dio gazteen exodoaren arazoari erantzuten, ez du ingurumenarekiko konpromiso ausart eta errealik erakusten, ez ditu auzoak biziberritzen eta, batez ere, ez ditu herritarrak erdigunean jartzen. Funtsean ez da ezer aldatu, eta aurretik ezarritako eredu bera ekarri da berriro. Alegazioei erantzun zaie, baina askotan inolako borondaterik gabe, epeak agortuta. Azken batean, HAPOk ez du Getxo hiri bizigarri eta kohesionatuaren eredu bihurtzen”.
PSE-EEk nabarmendu du prozesu luzea, zorrotza, elkarrizketatua eta parte-hartzailea izan dela, eta azpimarratu du “HAPO zorroztasun teknikoko eta plangintza modernoko tresna dela. Aurreko plana nabarmen hobetzen du, adostasun-plan bat da, eta datozen 15 urteetarako hiri-proiektu bat, arreta pertsonengan, etxebizitzan eta jasangarritasunean jartzen duena. Etxebizitza izateko aukera gehiago, eraiki daitekeen lurzoruan. Etorkizunerako behin betiko urratsa ematen dugu: Getxo aurrera doa”.
Elkarrekin Podemos-EPk adierazi duenez, “ez da herritarrek babestutako plan bat, planteatutako etxebizitza-politika babesten ez duena. Andra Mari hormigoiz estalita egongo da, urbanizatuta, alokairuko etxebizitza babesturik gabe. Plan honekin, bereizketa soziala handiagoa izango da (etxebizitza libre eta babestua hurbil eta bereizita), ez du etxebizitzaren merkatua arautzen: gehiago eraikitzen da, baina prezioek gora egiten jarraituko dute, eta gazteentzat eskuraezinak izango dira. Ondarearen babesgabetasuna eta espazio natural gutxiago planteatzen ditu. Plan hau akats historikoa da udalerri honentzat”.